INTERVIEW: GOV. L-RAY VILLAFUERTE

Gov. L-Ray Villafuerte, CEO ng Camsur



PRANGKAHAN
Dindo M. Balares



"If you build it, they will come." --Field of Dreams, 1989


PAANO mo susulatin ang isang taong mahal na mahal ng mga kababayan mo?

Mahirap.

Dahil tiyak na mahal mo rin siya. Kaya nanganganib na mawalan ng objectivity ang artikulo mo.

Bakit mo naman kasi hindi matututuhang mahalin ang isang tao na may napakatayog na pangarap para sa lugar at mga taong nasasakupan niya na pinakamalapit din sa puso mo?

Una kong nakaharap si Camarines Sur Gov. Luis Raymund "LRay" Villafuerte sa "1st Muhlach National Cable Wakeboarding Cup" ni Aga Muhlach sa Lago de Oro, Calatagan, Batangas noong nakaraang October 20. Pero bago pa iyon ay nakakarating na sa akin ang mga kuwento ng mga kamag-anak, mga kaibigan, at mga dating kaklase sa Ateneo de Naga University tungkol sa innovative o kakaiba pero nakakatuwa't kapuri-puring pamamahala niya sa provincial capitol mula nang manalo siya bilang gobernador ng probinsiya noong 2004 -- sa gulang na 36.

Cost-cutting. Ang unang memo na inilabas niya pag-upo sa puwesto sa kapitolyo ay ang bawal nang paggamit sa mga telepono sa mga personal na long distance at overseas calls at pagpatay sa mga ilaw at air conditioners tuwing break time. Sinuspende rin ang hiring ng mga empleyado dahil laging kinakapos ng pangsuweldo ang provincial government. Dumaan sa matinding screening process ang rehiring ng dating casual employees, consultants, at -- ang ikinatuwa ng lahat ng mga Bicolano sa lahat ng dako ng mundo -- sinipa ang mga "15-30" o mga empleyado ng probinsiya na tuwing a-kinse at a-trenta ng buwan lang nakikita sa kapitolyo.

Productivity -- ang deklarado niyang magiging haligi ng administrasyon niya. Kaya, bawal ang tamad.

Kasunod agad nito ang usap-usapan pa rin hanggang ngayon sa buong probinsiya tungkol sa di-pagkakaunawaan nina Gov. LRay ay ng amang hinalinhan niya sa puwesto at kasalukuyang Cong. Luis Villafuerte.

Anak kontra ama. New Politics versus Old Politics. Bagong brand ng management vs. traditional governance.

Sa pangalawa naming paghaharap noong nakaraang weekend, nalaman ko na sadyang nais niyang baguhin ang takbo ng pulitika. Kinumpirma rin niya na tama ang sabi-sabi na siya ang pinaka-cool na gobernador.

"Gusto kong baguhin ang image ng political leaders, na laging nakaporma pero kulang naman sa performance, laging namumulitika, at malaki ang tiyan," sabi niya.

Nagtapos ng Political Science sa De La Salle University at ng isang kurso sa Stanford Graduate School of Business, 22 taong gulang si LRay noong 1990 nang simulan ang Lara's Gifts & Decors, Inc. sa puhunang P50,000, tatlong manggagawa, at 22 square-meter na pagawaan. Nang kumandidato siya sa Camarines Sur noong 2004 ay may 3,000 siyang empleyado, dalawang ektaryang pagawaan, at sales sa export na umaabot sa US$20 million.

Sa kasalukuyan, ang Lara's Gifts & Decors -- na pinatatakbo na ng wife niyang si Lara mula nang maging abala si LRay sa probinsiya -- ay may 5,000 workers, assets na mahigit sa P400 million, 4 na ektaryang pabrika, showrooms sa Hong Kong, New York, Minneapolis, at supplier sila ng technocrafts sa upscale chain stores na tulad ng Target, Pier One Imports, Linens and Bed, Bath & Beyond, atbp.

Multi-awarded entrepreneur nang maging gobernador sa Camsur si LRay at nagawa niyang ipagpatuloy sa pulitika ang kahusayan sa negosyo.

Mula sa pagiging CEO ng sariling negosyo, siya ang CEO ngayon ng Camarines Sur. Ang mas epektibong pagpapatakbo ng gobyerno.

"Marami nang development dito at malaki na ang ipinagbago," sabi sa akin ni Gov. LRay habang iniinterbyu ko siya at sinabi ko sa kanya na halos 20 taon na akong wala sa Bicol, kailangan kong mag-catch-up, kaya maraming salamat sa imbitasyon.

Nasa lilim kami ng isa sa malalaking bukas na gusali ng Camsur Wakeboarding Center (CWC) na nakaharap sa wakeboarding lake na tuluy-tuloy ang ikot ng kableng humihila sa mga Pinoy at foreigners na walang kasawa-sawa sa paglalaro.

Ang lawa, tulad ng isa pang mas malaking lake na nakalaan naman sa rowing at kasalukuyang hinuhukay sa kaliwang bahagi ng wakeboarding center ay man-made.

"It only took few months to construct the lake.We started January 2005 and finished May that year."

Kumusta ang return of investment?

"Very good. Mas malaki pa sana kung may bayad ang entrance. Pero sinadya kong walang bayad para makapasok din ang mga Bicolano na gusto lang manood o gustong makakita ng celebrities na pumupunta rito. Very affordable, P110 lang ang bayad sa wakeboarding. We made P70 million last year. Kami lang yata ang provincial government na may sariling negosyo at kumikita ng gano'n kalaki. I'm happy too that the public is gradually taking interest into this watersport. 95%-98% of our guests are first-timers."

Mas malaki ang kinikita ng CWC sa hotel accomoditions, pagkain at iba pang services tulad ng spa. May foreigners na sa labis-labis na pagkakahumaling sa kagandahan ng lugar at sa hospitality ng mga Bicolano ay inaabot ng 3-4 na buwang bakasyon sa CWC.

Target din niyang mabuksan sa buong mundo ang napakarami pang maipagmamalaking tourist spots ng probinsiya, tulad ng Mount Isarog, Mt. Asog, ang beaches sa Caramoan Peninsula (na ayon sa ilang foreigners na nakausap namin sa CWC ay location ngayon ng Survivor French edition at may Hollywood stars daw na kasama), Lake Buhi na tahanan ng sinarapan at 11 pang ibang lawa, 6 na water falls, 14 na ilog, at 15 springs.

Paano niya naisip ang pagtatayo ng Camsur Wakeboarding Center?

"Nagsimula lang ito nang i-challenge ako ng panganay kong anak na 'di ko kayang mag-wakeboard," kuwento niya. "Siyempre gusto mo namang patunayan sa mga anak mo na kaya mo silang samahan sa sports nila. Ito na ang naging resulta. "

Apat na ang anak niya, sina Miguel, 18; Julio, 16; Gabriela, 11; at Luigi, 10; na lahat ay kasa-kasama tuwing naglalaro siya ng naturang watersport. Ang pagsasama-samang ito ng magpapamilya ang namasdan at gustong tularan ni Aga Muhlach at kaya tuluy-tuloy na ring nagustuhan ng aktor ang wakeboarding.

"Wakeboarding is a lifestle sport. It's fast becoming popular," kuwento ni Gov. LRay. At kalkulado niya ang paglago nito bilang tourist attraction sa Pilipinas. "Sa U.S. at Europe, 'di na sila puwedeng mag-wakeboarding 'pag winter. Dito sa atin, buong taon puwede. Kaya napakalaki ng chance na sa atin magsipuntahan ang wakeboard riders sa buong mundo." Na tinataya niyang umaabot sa mahigit dalawang milyon katao.

Napatunayan din niya na marami ngang maibibigay na trabaho at kabuhayan ang masiglang turismo.

"We're happy that because of wakeboarding we provided a lot of jobs for the people of Camarines Sur. We have 300 staffmembers, cooks, hotel attendants, etc. And because of wakeboarding business are being put up in Camsur."

Sa 50 ektarya sa nakatiwangwang na 150-hectare sa kapitolyo sa Pili, ang provincial town, itinayo ni LRay ang Camsur Wakeboarding Center. Nabili ito ng kanyang ama sa halagang P2.5 million, at ngayon ay nagkakalahalaga na ng P1.8 billion.

"We are planning to expand and acquire another 200 hectares," kuwento ni Gov. LRay.

Pero hindi lang tourism ang pinagkakaabalahan ng Gov. LRay. Naglaan din siya ng 6 na ektarya ng capitol complex para sa IT hub na ngayon ay mayroon nang call center na may mahigit 200 nang empleyado, eskuwelahan na nagsasanay sa mga Bicolano ng English at Japanese languages, nurses at caregivers, medical transcribers at 2D animators. Bukod ito sa inihahandang 27,000-hectare na Jatropha farm, 10,00-hectare abaca farm, 100-hectare mariculture farm, at mga proyekto sa palayan.

Imagine kung gaano kabilis ang magiging pag-asenso ng Pilipinas kung tutularan ng mga gobernador sa lahat ng probinsiya sa buong bansa ang pagiging CEO ni Gov. LRay Villafuerte. Na hindi malayong mangyari, dahil sa siya ang inihalal ng mga ito bilang National Chairman ng Philippine Governor's League.